Een surprise is meestal twee minuten spanning en daarna een doos karton in de papierbak. Dat kan anders. Als het cadeau dat eruit komt zelf ook nog gebouwd moet worden, gaat het knutselplezier gewoon door na pakjesavond — eerst de verrassing, knutselen en daarna spelen met zelfgemaakt speelgoed.
Hieronder staan twaalf surprises met een vleugje techniek: stoomboot, schoorsteen, robot, bouwblok, kasteel, huis, voetbalstadion, tafelvoetbal, raket, schoolbus, schatkist of cadeautaart. Allemaal gemaakt van dozen en spullen die je al in huis hebt, allemaal met een houten knutselpakket erin verstopt. Per surprise staat wat je nodig hebt, waar het cadeau zit en hoe lang je bezig bent.
Direct naar een surprise
- Sinterklaas: stoomboot, schoorsteen
- Techniek en bouwen: robot, bouwblok, kasteel, huis
- Sport: voetbalstadion, tafelvoetbal
- Onderweg: raket, schoolbus
- Snel klaar: schatkist, cadeautaart
Twee doosformaten om rekening mee te houden
Alle surprises hieronder zijn gebouwd rondom een van onze twee maten knutselpakketten. Kies eerst het knutselpakket dat bij de leeftijd past, dan weet je meteen hoeveel ruimte je surprise nodig heeft.
- A5-doos (22 × 16 × 3 cm) of (22 × 16 × 7 cm) — Komische Clown, Hollende Haas, Pittig Parcours, Beeldige Ballerina, Pientere Piet, Slimme Sint, Coole Kerstman.
- A4-doos (31 × 22 × 3 cm) — GatenGekte, Kundige Knikkervanger, Sjezend Sjoelen, Schuivende Schijven, Schommelend Schip, Klingelende Kerstboom.
- Beide zijn plat en rechthoekig, dus ze passen in vrijwel elke doos die je in huis hebt.
Je knipt en snijdt alleen in karton — het knutselpakket gaat ongeopend de surprise in. Vaak in een luikje dat in de doos gemaakt is.
Sinterklaas
1. De stoomboot
De veiligste keuze als je geen idee hebt: iedereen herkent hem meteen, en je kunt hem zo groot maken als je doos toelaat.
Stop het knutselpakket in de doos met wat proppen papier om het niet heen en weer te laten schudden. Beplak de doos rondom met gekleurd papier — dat wordt de romp. Knip daarvoor uit stevig karton twee stroken die flink langer zijn dan de doos, zo lang dat je voor en achter een punt aan de boot kunt maken. Zorg ook dat de strook een paar cm hoger is dan de zijkant van de doos, dan heb je meteen een reling. Plak een kleine doos als kajuit op de bovenkant van de doos en zet er een wc-rol als schoorsteen op. Beplak ook de kajuit en de schoorsteen met leuk papier.
Vlaggetjes aan een touwtje van boeg naar achtersteven maken het af, en losgetrokken watjes uit de schoorsteen zijn de rook. Pietjes en een Sinterklaasje kun je uitknippen of zelf tekenen op de boot.
Het cadeau ligt in de romp, onder een kartonnen luikje dat je in de bovenkant van het dek knipt. Kies het Schommelend Schip: een houten boot die na het bouwen echt heen en weer schommelt. Anderhalf uur werk.
2. De schoorsteen
Een surprise waar het cadeau letterlijk in thuishoort, en verrassend snel gemaakt.
Zet een doos rechtop en beplak hem met rood papier. Teken met een zwarte stift horizontale lijnen op gelijke afstand, en zet daartussen om en om verticale streepjes — zo ontstaat een bakstenen patroon. Dit is precies het soort werk dat een kind van zes al zelfstandig kan doen.
Leg bovenop een paar proppen wit papier of watten als rook en lijm deze vast.
In de schoorsteen zit wat erin hoort: Slimme Sint of Pientere Piet. Allebei komen ze na het bouwen zelf uit hun schoorsteen omhoog als je aan de kruk draait — een houten automaton, zonder batterijen. Maak een luikje aan de zijkant van de schoorsteen en plak dat dicht. De surprise is ongeveer een uur werk.
Techniek en bouwen
3. De robot
Neem twee dozen — een grote voor het lijf, een kleinere voor het hoofd — en plak ze met stevig plakband op elkaar. Maak een luikje in het lichaam van de robot en stop het knutselpakket erin. Wikkel de dozen in aluminiumfolie; dat plakt het makkelijkst als je eerst een laagje lijm op het karton smeert. Het luikje apart inwikkelen.
Armen en benen maak je van keukenrollen, ook in folie. Voor het gezicht knip je uit karton twee ogen en een mond, een flesdopje wordt de aan-knop en twee draadjes, van opgerold aluminiumfolie, op het hoofd zijn de antennes.
Het cadeau zit in het lijf. GatenGekte past er plat in: een houten behendigheidsspel dat je met twee touwtjes bestuurt, waarbij je de knikker langs de gaten moet zien te loodsen. Anderhalf uur werk om de surprise te bouwen.
4. Het bouwblok
De simpelste van allemaal, en verrassend effectief — zeker als je weinig tijd hebt.
Pak een doos in met fel gekleurd papier: rood, geel of blauw. Plak er vier of zes ronde noppen op, gemaakt van stukjes wc-rollen bovenop, allemaal in datzelfde papier. Knip aan de onderkant van elke rol vier inkepingen van een centimeter en vouw die naar buiten om — dat worden je plakrandjes, en zo staan de noppen meteen stevig.
Meer is het niet. Wie wat meer tijd heeft kan de zijkanten versieren met Sinterklaas tekeningen.
Het cadeau stop je in de doos. Schuivende Schijven bijvoorbeeld: je schiet houten schijven met een elastiek over een baan. Maak een luikje aan de zijkant en plak dat goed dicht. Een uur werk om de surprise te bouwen.
5. Het kasteel
Neem een doos die enigszins plat is. Leg de doos plat neer en bouw de torens op het deksel — dan staat alles meteen stabiel en kan het cadeau erin. Maak daarvoor een luik aan de zijkant.
Beplak de doos met grijs papier en teken er met een donkere stift stenen op. Let op het luikje aan de zijkant. Zet op elke hoek van het deksel een wc-rol als toren, met omgevouwen inkepingen om het op de doos te plakken. Knip in de bovenrand van elke rol kleine blokjes weg, zodat je kantelen krijgt.
Van een strook karton maak je een ophaalbrug die je aan twee touwtjes bovenaan vastplakt. Een papieren vlaggetje op een satéprikker met een zelfgemaakt vlaggetje per toren maakt het af, plak die op de toren.
In de doos ligt bijvoorbeeld de Kundige Knikkervanger: een houten knikkerspel waarbij timing en behendigheid samenkomen: de knikkers vang je met snelle bewegingen in een bewegend bakje. Eén tot twee uur werk voor de surprise.
6. Het huis
Het huis is iets eenvoudiger dan het kasteel en daarom sneller klaar.
Zet de doos rechtop en beplak hem met papier in een kleur die goed past bij de muren van een huis. Voor het dak vouw je een stuk karton dubbel tot een omgekeerde V en plak je dat bovenop — laat het aan één kant iets oversteken, dan lijkt het echter.
Knip ramen uit wit papier en teken er kruisjes op. De deur plak je alleen bovenlangs vast, zodat hij open- en dichtklapt. Een wc-rol, of een zelfgemaakt rolletje van papier, op het dak is de schoorsteen.
Het cadeau schuift onder het dak naar binnen, of via een luik dat je in de achterkant maakt. Klingelende Kerstboom past er plat in en is een mooie brug van pakjesavond naar de kerstweken. Anderhalf uur werk.
Sport
7. Het voetbalstadion
Voor een kind dat fan is van voetbal!
Pak een doos die rechthoekig is en hoog genoeg voor de zijkanten van een stadion. Leg de doos plat en knip de bovenkant los. Het losse stuk wordt de bovenkant van de dubbele bodem waaronder je het cadeau legt. Beplak de bovenkant van de dubbele bodem met groen papier en trek er met witte stift, of met uitgeknipt wit papier, de lijnen op: middencirkel, zijlijnen, strafschopgebied. Van twee stroken karton buig je omgekeerde U's als doelpalen, die je aan de korte zijden vastplakt. De ruimte achter de goal knip je eruit, en leg je plat om een paar cm uit te laten steken uit de doos.
Het net maak je van wol of touw dat je kriskras over het frame windt en aan de achterkant vastplakt — een mandarijnennetje uit de supermarkt werkt ook, dat scheelt tijd. Zet er papieren spelertjes in die je op een paar bierdopjes of flessendoppen vastplakt. Aan de binnenkant van de doos kun je publiek tekenen dat naar de voetballers komen kijken.
Het cadeau ligt onder het speelveld, in de doos zelf. Sjezend Sjoelen is altijd goed: ook een houten spel waarbij je iets door een poortje moet mikken. Twee uur werk.
8. De tafelvoetbal
Neem de grote doos van een schoenendoos — daar snijd je in, nooit in het knutselpakket zelf. Knip aan beide korte zijden een rechthoekig gat als doel. Prik in de lange zijden op gelijke hoogte gaatjes en steek er grote satéprikkers of houten spiesen dwars doorheen. Maak de gaatjes van de satéprikkers groot genoeg zodat de prikkers soepel draaien.
Op elke prikker schuif je twee of drie wasknijpers als spelertjes. Beplak de bodem groen en teken de lijnen met een stift of met wit gekleurde papieren stroken.
Het cadeau ligt onder de doos, leg het deksel van de schoenendoos onder de grote doos en plak deze vast met het cadeau erin. Combineer met Pittig Parcours, waarbij je de knikker met een kantelende baan naar de finish stuurt. Twee uur werk om de surprise te maken.
Onderweg
9. De raket
Hiervoor heb je een platte doos nodig als lanceerplatform, daar doe je het knutselpakket in en beplak de doos. Zorg voor een luikje aan de zijkant. Pak een of twee lege chipskokers en beplak die met wit of zilver papier. De punt maak je van een halve cirkel karton die je tot een kegel rolt en met plakband sluit; die zet je bovenop. Drie driehoeken karton onderaan de zijkanten zijn de vinnen — die geven de raket stabiliteit in de lucht en kun je gebruiken om op het lanceerplatform te plakken. Teken wat logo's op de raket om het af te maken.
Een leuk cadeau is de Klingelende Kerstboom, een mooie brug van pakjesavond naar de kerstweken. Anderhalf uur werk.
10. De schoolbus
Pak een langwerpige doos, hoog genoeg voor een bus en het cadeau, en beplak hem met geel papier. Knip uit wit papier een rij ramen en plak die op gelijke hoogte langs de zijkant — teken er gezichtjes achter, of laat het kind dat doen. Aan de andere kant hetzelfde en voor en achter ook een raam.
Vier deksels van potjes of kartonnen cirkels worden de wielen. Twee kleinere cirkels vooraan zijn de koplampen, een strook karton eronder de bumper. Met karton maak je een deur die open kan.
Het cadeau ligt in de bus; daarvoor maak je een luik aan de onderkant en plak dat goed dicht. Komische Clown zit in een A5-doos en is geschikt vanaf vier jaar, zonder hamer. Anderhalf uur werk voor de schoolbus.
Snel klaar
11. De schatkist
Als je krap in de tijd zit en het toch bijzonder wilt maken.
Neem een doos met deksel. Beplak hem met bruin papier en teken er met zwarte stift horizontale planken en scharnieren op. Voor een gebogen deksel plak je een strook karton in een boog over de bovenkant — maar plat mag ook als je geen tijd meer hebt.
Een slot maak je van geel papier: knip de vorm uit en teken met een zwarte stift het sleutelgat.
Leg wat gouden chocolademunten in de schatkist met het knutselpakket, dan is de schat compleet. Coole Kerstman of Hollende Haas passen allebei in een niet al te grote doos. Drie kwartier werk.
12. De cadeautaart
Een taart hoeft niet rond te zijn, en dat scheelt je alle gepriegel met gebogen karton.
Neem twee dozen: een grote en een wat kleinere als bovenkant van de taart. De onderste is een flinke doos, iets groter dan A4 of A5, afhankelijk van het knutselpakket. De onderste doos kan eenvoudig met wit of crèmekleurig papier beplakt worden. Maak een luik aan de zijkant om het knutselpakket te verstoppen. De bovenste doos beplak je met felgekleurd of wit papier dat je kunt versieren met streepjes in de vorm van hagelslag. Langs de bovenrand plak je losgetrokken watten of veel propjes wit papier als slagroom — royaal, want dan lijkt het echter. Sommige propjes kun je ook van een andere kleur papier maken, dat is wel zo vrolijk. Rol wat kleine rolletjes papier en zet die als kaarsjes neer, als je de onderkant een beetje inknipt plakt het makkelijk. Leg de rest van de bovenkant ook vol met propjes papier of watten. Zet de twee dozen op elkaar, de kleinste boven en klaar ben je.
Het cadeau ligt in de onderste laag. Elk pakket past hier, dus dit is de surprise waarmee je op het laatste moment nog alle kanten op kunt. Kijk in de Sinterklaas-collectie wat bij de leeftijd past. Een half uur werk.
Voor een hele klas of groep
Moet je niet één maar twaalf surprises maken — voor een klas, een BSO-groep of een kinderfeestje? Kies dan één vorm en maak die twaalf keer. Dat werkt sneller dan twaalf verschillende ideeën, en de kinderen vinden het juist leuk als alles op elkaar lijkt.
De drie snelste zijn de cadeautaart, het bouwblok en de schatkist — alle drie onder het uur, en alle drie zonder ingewikkelde constructies.
Voor groepen rekenen we vanaf 20 stuks een staffelkorting. Op de pagina over knutselen op de BSO staat hoe dat werkt en welke pakketten het best werken als iedereen tegelijk aan de slag gaat. Bestel op tijd: voor 15:00 besteld op werkdagen gaat de bestelling meestal dezelfde dag de deur uit, en de bezorger doet er meestal 1 tot 2 werkdagen over.
En daarna?
Het mooie aan een surprise met een knutselpakket erin: als het papier eraf is, begint het pas. Het kind schuurt, timmert en schildert zijn eigen houten speelgoed, en speelt er daarna mee — geen cadeau dat na een dag in een hoek belandt.
Alle pakketten staan bij elkaar in de collectie knutselpakketten, van vier tot twaalf jaar. Twijfel je over de leeftijd, kijk dan bij de Sinterklaas-pakketten — daar staat per pakket wat een kind zelf kan en of er getimmerd wordt.
0 reacties